Ders Adı Tarihi Türk Lehçeleri III
Ders Kodu TDE-301
Dersin Türü Zorunlu
Ders Biriminin Seviyesi Lisans
Yıl 3
Dönem 5.Yarıyıl
AKTS 3
Dersi Veren(ler) Doç. Dr. Talat DİNAR
Dersin Yardımcıları
Dersin Öğrenme Çıktıları Türk dilinin tarihi bir aşamasını öğrenmek.
Ders İşleme Biçimi Yüz Yüze
-
Dersin İçeriği Karahanlı Türkçesi, Karahanlı Türkçesi eserleri, Karahanlı Türkçesi eserlerinin dil özellikleri.
Dersin Verildiği Diller Türkçe
Dersin Hedefleri Öğrenciler, Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserleri, bu eserler üzerinde yapılmış çalışmaları öğrenecek; bu dönemin dil özellikleri hakkında bilgi edinecekler. Kutadgu Bilig ve Atabetü'l-Hakayık'tan örnekler okuyarak uygulamalı olarak Karahanlı Türkçesinin söz varlığınkı ve dil özelliklerini öğreneceklerdir.
Dersin Amacı Türkçenin tarihi gelişimi göz önünde bulundurularak Karahanlı Türkçesinin gramer özellikleri ve metne dayalı olarak gramer incelemeleri.
WorkPlacement
Hafta Konular  
1 Karahanlı sahası ve özellikleri
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
2 Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihindeki yeri
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
3 Karahanlı Türkçesi dönemine ait eserler
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
4 Karahanlı Türkçesinin belli başlı yazım özellikleri
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
5 Karahanlı Türkçesinin belli başlı ses özellikleri
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
6 Karahanlı Türkçesinin belli başlı şekil bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
7 Kutadgu Bilig metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
8 Kutadgu Bilig metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
9 Kutadgu Bilig metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
10 Kutadgu Bilig metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
11 Atabetü'l-Hakayık metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
12 Atabetü'l-Hakayık metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
13 Atabetü'l-Hakayık metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
14 Atabetü'l-Hakayık metin okuma ve inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARAT Reşit Rahmeti, Kutadgu Bilig, Kabalcı Yayınevi, İstanbul,2006.ERCİLASUN Ahmet Bican, Makaleler, (Hazılayan: Ekrem ARIKOĞLU), Akçağ Yayınları, Ankara, 2007. ERCİLASUN Ahmet Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2006. HACIEMGNOĞLU Necmettin, Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2008.
No Bölüm Öğrenme Çıktısı Katkı Düzeyi
1 Türk Dili ve Edebiyatı’nın başlangıçtan bugüne kadarki gelişimi ve tarihçesi hakkında, bu konuda hazırlanan güncel kaynaklardan da yararlanarak ileri düzeyde bilgi sahibi olur. 5
2 Eski harflerle yazılmış edebî metinleri, bu konuya dair hazırlanmış eski ve yeni kaynaklardaki bilgilerden de yararlanarak okuma, yazma ve anlama bilgisi edinir. 4
3 Dünden bugüne konuyla ilgili ortaya konulmuş kaynaklardan istifade ederek tarihî ve çağdaş Türk lehçe ve şivelerini temel seviyede bilir. 5
4 Klâsik ve güncel kaynaklardaki bilgilerle de destekleyerek Türkiye Türkçesi ağızlarının temel gramer özelliklerini bilir. 4
5 Halk bilimi (folklor) alanında derleme ve araştırma yapabilmeye dair bilgi sahibi olur. 5
6 Türkçenin lehçelerinin tarihî gelişimi hakkında lisans düzeyinde genel bilgiler edinir. 4
7 Türk Dili ve Edebiyatı alanında ileri seviyede edindiği teorik ve uygulamalı bilgileri kullanabilir ve böylece dünden bugüne kaleme alınan edebî eserleri, hem edebiyat hem de dil açısından yorumlayabilir, değerlendirebilir. 5
8 Öğrenciler Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla ilgili internet üzerinden erişim sağlayabilme, bütün ciddi ve akademik kaynaklardaki bilgilere ulaşma becerisi edinir. 3
9 Türk Dili ve Edebiyatı alanında hazırlayacağı bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir veya grup çalışmalarına katılabilir. 3
10 Türk Dili ve Edebiyatı alanında eski ve yeni harfli metinlerin anlaşılması, klâsik ve/veya modern teorilerle dil ve edebiyat açısından incelenmesi, alana dair sözlü metinlerin derlenmesi gibi konularda karşılaşılan sorunları hem bireysel olarak çözebilme hem de bu tür çalışmaların grup hâlinde yapılması durumunda ekibin bir üyesi sıfatıyla sorumluluk alabilir. 5
11 Türkçeyi hem yazılı hem de sözlü olarak etkin ve doğru kullanabilir. 4
12 Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla ilgili kişi ve kurumlara düşüncelerini, önerilerini yazılı ve sözlü olarak başarıyla aktarabilir. 3
13 Türk Dili ve Edebiyatı alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir ve hem doğrudan alana dair hem de alanla ilgili diğer hususlarda yaşam boyu öğrenme bilinci edinir. 4
14 Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla alâkalı verileri toplamada, yorumlamada, uygulamada ve elde ettiği sonuçları paylaşmada millî, ilmî ve ahlâkî değerlere uygun hareket eder. 5
15 0
16 0
17 0
18 0
19 0
Yarıyıl İçi Çalışmaları Sayısı Katkı Payı
Ara Sınav 1 0
Kısa Sınav 2 0
Ödev 0 0
Devam 0 0
Uygulama 0 0
Labaratuvar 0 0
Proje 0 0
Atölye 0 0
Seminer 0 0
Arazi Çalışması 0 0
TOPLAM 0
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Finalin Başarıya Oranı 60
TOPLAM 100
AKTS kredilerinin belirlenmesinde öğrenci işyükü anketlerinden faydalanılmaktadır.
Etkinlik Sayısı Süresi Toplam
Ders Süresi (Sınav Haftaları Hariç) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum 0 0 0
Proje 0 0 0
Laboratuar Çalışması 0 0 0
Arazi ya da Alan Çalışması 0 0 0
Ara Sınavlar 1 40 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 50 50
İşyükü Saati (30) 0
Toplam İşyükü / Saat 118    
Dersin Akts Kredisi 3    
Ders Notu
Diğer Kaynaklar Arat, R.Rahmeti. (1991). Kutadgu Bilig I-III cilt, Ankara: TDK yay Kitaplar: Hacıeminoğlu, Necmettin. (2003). Karahanlı Türkçesi Grameri, Ankara: TDK yay.
Materyal
Dökümanlar
Ödevler
Sınavlar
Materyal Diğer
Planlanmış Öğrenme Faaliyetleri ve Öğretim Yöntemleri
Konferanslar, Uygulamalı Dersler, Sunumlar, Seminerler, Projeler, Laboratuar Uygulamaları(gerekirse)