Ders Adı Tarihi Türk Lehçeleri V
Ders Kodu TDE-401
Dersin Türü Zorunlu
Ders Biriminin Seviyesi Lisans
Yıl 4
Dönem 7.Yarıyıl
AKTS 5
Dersi Veren(ler) PROF. DR. OSMAN YILDIZ
Dersin Yardımcıları YOK.
Dersin Öğrenme Çıktıları 1 Karahanlı Türkçesi olgusunu kavrayabilme. 2 Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yerini açıklayabilme. 3 Karahanlı Türkçesinin ses özelliklerini kavrayabilme. 4 Karahanlı Türkçesinin şekil özelliklerini kavrayabilme. 5 Karahanlı Türkçesinin cümle kuruluş özelliklerini kavrayabilme. 6 Karahanlı Türkçesinin imla özelliklerini kavrayabilme. 7 Karahanlı Türkçesi ile yazılmış eserler hakkında bilgi sahibi olabilme. 8 Karahanlı Türkçesi ile yazılmış Kutadgu Bilig adlı eseri okuyup anlamlandırabilme. 9 Kutadgu Bilig adlı eserdeki sözlerin tarihi ve karşılaştırmalı olarak dil analizlerini yapabilme. 10 Kutadgu Bilig adlı eserin söz varlığını kavrayabilme. Karakhan-Hakaniye period of Turkic language, Turkic texts of 11th-13th century, historical-comparative grammer, grammatical specialities of Kutadgu Bilig and Atabetü’l-Hakayık.
Ders İşleme Biçimi Yüz Yüze
Yok. -
Dersin İçeriği 1. Çağatay Türkçesinin Türkçenin tarihi devirleri arasındaki yeri 2. Çağatay Türkçesinin konuşulduğu coğrafya 3. Çağatay Türkçesi ses bilgisi özellikleri 4. Çağatay Türkçesi şekil bilgisi özellikleri 5. Çağatay Türkçesi edebi ürünleri
Dersin Verildiği Diller Türkçe
Dersin Hedefleri Karahanlı Türkçesi olgusunu kavrayabilme. Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yerini açıklayabilme. Karahanlı Türkçesinin ses özelliklerini kavrayabilme. 4 Karahanlı Türkçesinin şekil özelliklerini kavrayabilme. 5 Karahanlı Türkçesinin cümle kuruluş özelliklerini kavrayabilme. Karahanlı Türkçesinin imla özelliklerini kavrayabilme. Karahanlı Türkçesi ile yazılmış eserler hakkında bilgi sahibi olabilme. Karahanlı Türkçesi ile yazılmış Kutadgu Bilig adlı eseri okuyup anlamlandırabilme. Kutadgu Bilig adlı eserdeki sözlerin tarihi ve karşılaştırmalı olarak dil analizlerini yapabilme. Kutadgu Bilig adlı eserin söz varlığını kavrayabilme. Karakhan-Hakaniye period of Turkic language, Turkic texts of 11th-13th century, historical-comparative grammer, grammatical specialities of Kutadgu Bilig and Atabetü’l-Hakayık.
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrenciye Çağatay Türkçesinin, Türkçenin tarihi devirleri arasındaki yerini ve konuşulduğu coğrafyayı tanıtmak, ses ve şekil bilgisi özelliklerini kavratmak, bu dönemde yazılan metinleri okuyup anlamlandırabilmesini sağlamak.
WorkPlacement
Hafta Konular  
1 Çağatay Türkçesinin Türkçenin tarihi devirleri arasındaki yeri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
2 Çağatay Türkçesinin konuşulduğu coğrafya
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
3 Çağatay Türkçesi metinlerinin yazılış özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
4 Çağatay Türkçesinde bazı eklerin yazımı, transkripsiyon sistemi
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
5 Çağatay Türkçesi ses bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
6 Çağatay Türkçesi ses bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
7 Çağatay Türkçesi ses bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
8 Çağatay Türkçesi ses bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
9 Çağatay Türkçesi şekil bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
10 Çağatay Türkçesi şekil bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
11 Çağatay Türkçesi şekil bilgisi özellikleri
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
12 12. Seçilmiş metinler üzerinde okuma, transkripsiyon, aktarma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
13 12. Seçilmiş metinler üzerinde okuma, transkripsiyon, aktarma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
14 12. Seçilmiş metinler üzerinde okuma, transkripsiyon, aktarma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları
  Ön Hazırlık: ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
No Bölüm Öğrenme Çıktısı Katkı Düzeyi
1 Türk Dili ve Edebiyatı’nın başlangıçtan bugüne kadarki gelişimi ve tarihçesi hakkında, bu konuda hazırlanan güncel kaynaklardan da yararlanarak ileri düzeyde bilgi sahibi olur. 5
2 Eski harflerle yazılmış edebî metinleri, bu konuya dair hazırlanmış eski ve yeni kaynaklardaki bilgilerden de yararlanarak okuma, yazma ve anlama bilgisi edinir. 4
3 Dünden bugüne konuyla ilgili ortaya konulmuş kaynaklardan istifade ederek tarihî ve çağdaş Türk lehçe ve şivelerini temel seviyede bilir. 5
4 Klâsik ve güncel kaynaklardaki bilgilerle de destekleyerek Türkiye Türkçesi ağızlarının temel gramer özelliklerini bilir. 4
5 Halk bilimi (folklor) alanında derleme ve araştırma yapabilmeye dair bilgi sahibi olur. 4
6 Türkçenin lehçelerinin tarihî gelişimi hakkında lisans düzeyinde genel bilgiler edinir. 5
7 Türk Dili ve Edebiyatı alanında ileri seviyede edindiği teorik ve uygulamalı bilgileri kullanabilir ve böylece dünden bugüne kaleme alınan edebî eserleri, hem edebiyat hem de dil açısından yorumlayabilir, değerlendirebilir. 5
8 Öğrenciler Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla ilgili internet üzerinden erişim sağlayabilme, bütün ciddi ve akademik kaynaklardaki bilgilere ulaşma becerisi edinir. 5
9 Türk Dili ve Edebiyatı alanında hazırlayacağı bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir veya grup çalışmalarına katılabilir. 5
10 Türk Dili ve Edebiyatı alanında eski ve yeni harfli metinlerin anlaşılması, klâsik ve/veya modern teorilerle dil ve edebiyat açısından incelenmesi, alana dair sözlü metinlerin derlenmesi gibi konularda karşılaşılan sorunları hem bireysel olarak çözebilme hem de bu tür çalışmaların grup hâlinde yapılması durumunda ekibin bir üyesi sıfatıyla sorumluluk alabilir. 5
11 Türkçeyi hem yazılı hem de sözlü olarak etkin ve doğru kullanabilir. 5
12 Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla ilgili kişi ve kurumlara düşüncelerini, önerilerini yazılı ve sözlü olarak başarıyla aktarabilir. 5
13 Türk Dili ve Edebiyatı alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir ve hem doğrudan alana dair hem de alanla ilgili diğer hususlarda yaşam boyu öğrenme bilinci edinir. 0
14 Türk Dili ve Edebiyatı alanıyla alâkalı verileri toplamada, yorumlamada, uygulamada ve elde ettiği sonuçları paylaşmada millî, ilmî ve ahlâkî değerlere uygun hareket eder. 0
15 0
16 0
17 0
18 0
19 0
Yarıyıl İçi Çalışmaları Sayısı Katkı Payı
Ara Sınav 1 40
Kısa Sınav 0 0
Ödev 0 0
Devam 0 0
Uygulama 0 0
Labaratuvar 0 0
Proje 0 0
Atölye 0 0
Seminer 0 0
Arazi Çalışması 0 0
TOPLAM 40
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Finalin Başarıya Oranı 60
TOPLAM 100
AKTS kredilerinin belirlenmesinde öğrenci işyükü anketlerinden faydalanılmaktadır.
Etkinlik Sayısı Süresi Toplam
Ders Süresi (Sınav Haftaları Hariç) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum 0 0 0
Proje 0 0 0
Laboratuar Çalışması 0 0 0
Arazi ya da Alan Çalışması 0 0 0
Ara Sınavlar 0 0 0
Yarıyıl Sonu Sınavı 0 0 0
İşyükü Saati (30) 0
Toplam İşyükü / Saat 28    
Dersin Akts Kredisi 0    
Ders Notu ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
Diğer Kaynaklar ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
Materyal
Dökümanlar ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. ECKMANN, Janos, Çağatayca El Kitabı, (Çeviren: Günay Karaağaç), Akçağ Yayınları, Ankara 2005. AKALIN Mehmet, Tarihî Türk Şiveleri, TKAE Yay., Ankara 1988. ECKMANN Janos, Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, hzl.: Osman Fikri SERTKAYA, TDK Yay., Ankara 1996.
Ödevler ...
Sınavlar ...
Materyal Diğer ...
Planlanmış Öğrenme Faaliyetleri ve Öğretim Yöntemleri
Konferanslar, Uygulamalı Dersler, Sunumlar, Seminerler, Projeler, Laboratuar Uygulamaları(gerekirse)