Ders Adı İslam Kurumları Tarihi
Ders Kodu ILA-507
Dersin Türü Zorunlu
Ders Biriminin Seviyesi Lisans
Yıl 3
Dönem 5.Yarıyıl
AKTS 2
Dersi Veren(ler) M. Sadık AKDEMİR
Dersin Yardımcıları -
Dersin Öğrenme Çıktıları İslam Kurumları Tarihi?nin kaynakları, İslam?ın ilk zuhurunda mevcut bulunan kurumlar hakkında bilgi sahibi olur. İslamiyet?le birlikte kurumların doğuşu konularında bilgilenir. İslam Kültür ve Medeniyeti?nin kaynakları, müesseselerin ne zaman ve nerede ilk defa kurulduğunu tespit etme ve öğrenme yetisi kazanır. İslam kurumlarının tarihi seyir içerisinde hangi ülkelerde ne gibi değişim ve gelişim gösterdiği hakkında malumat sahibi olur. İslam kurumlarının ne zaman ve nerede son buldukları mevzularında bilgi sahibi olur.
Ders İşleme Biçimi Yüz Yüze
- -
Dersin İçeriği İslam kurumlarının doğuşu, yapısı ve tarihi gelişimleri; idari kurumlar, hilafet, vezaret ve divanlar; sosyal ve dini kurumlar, vakıflar, şeyhülislamlık, nakibül-eşraflık, camiler ve mescitler; eğitim kurumları, küttap ve medreseler; yargı ve adli teşkilat, mahkemeler ve mezalim mahkemeleri; ekonomik kurumlar, hazine (beytülmal); istihbarat ve posta teşkilatı (berid); hisbe teşkilatı; askeri kurumlar ve İslam ordusunun yapısı.
Dersin Verildiği Diller Türkçe
Dersin Hedefleri Dersin program öğrenim çıktılarıyla ilişkisi konusunda belirlenen katkı düzeyinin gerçekleştirilmesi.
Dersin Amacı İslam kurumlarının doğuşunu, tarihi gelişimlerini ve yapısal özelliklerini kavramak
WorkPlacement
Hafta Konular  
1 İslam Kurumları Tarihi kaynakları
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., İslam kurumları ile ilgili Ansiklopedi maddeleri ve çeşitli makale ve bildiriler.
2 Kültür, Medeniyet kavramları, İslam Medeniyeti?nin Kaynakları, İslam Medeniyeti?nin batıya geçiş yolları
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006.,
3 İslam Müesseseleri, yapılar, konaklama yerleri, paralar
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006.,
4 Hilafet kavramı, Halifeliğin ortaya çıkışı, Raşit halifeler dönemi, Emeviler ve Abbasiler dönemi hilafet
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., TDV İslam Ansiklopedisi, Hilafet ve İmamet maddeleri
5 Fatimiler, Endülüs Emevi, Mısır Abbasi dönemlerinde ve Osmanlı döneminde hilafet, Osmanlı halifeleri
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., TDV İslam Ansiklopedisi, Hilafet ve İmamet maddeleri
6 Vezirlik ve Divan Teşkilatı, Selçuklu ve Osmanlı döneminde divan teşkilatı ve divan çeşitleri.
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., TDV İslam Ansiklopedisi, Hilafet ve İmamet maddeleri
7 Adli Teşkilat, Kadılık, Kadıaskerlik, Osmanlılar döneminde Kadılık
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., TDV İslam Ansiklopedisi, Hilafet ve İmamet maddeleri
8 Arasınav (Vize)
  Ön Hazırlık: Sınav Çalışması
9 Mezalim ve Hisbe Teşkilatı, Muhtesiplik için aranan şartlar
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006.,
10 Şeyhülislamlık Teşkilatı, Şeyhülislamlığın zuhuru, tayin ve azli, vazife ve selahiyeti, maaşı, Osmanlı Şeyhülislamları
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006.,
11 Nikabet Teşkilatı, Nakibü?l-eşraf?ın zuhuru,
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., Sarıcık, Murat, Osmanlı İmparatorluğu?nda Nakibü?l-eşraflık Müessesesi, Ankara 2003.
12 Vakıf Müessesesi, Vakfiye, Vakıfların Menşei, Vakıf Çeşitleri, Hizmetleri açısından Vakıflar
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006., Kazıcı, Ziya, Osmanlı Vakıf Medeniyeti, İstanbul 2003; Kazıcı, Ziya, İslami ve Sosyal Açıdan Vakıflar, İstanbul 1985, Akgündüz, Ahmet, İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, İstanbul 1996
13 Eğitim ve Öğretim Müesseseleri, Medreseler, Eğitim ve Öğretim kadrosu
  Ön Hazırlık: Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006.
14 Genel Değerlendirme
  Ön Hazırlık: Sınav Çalışması
No Bölüm Öğrenme Çıktısı Katkı Düzeyi
1 Toplumun din hizmeti ve din eğitimi ihtiyacına cevap verebilecek bilgi ve becerileri kazanır. 4
2 İslam dinini temel kaynaklarından araştırabilecek düzeyde Arapça bilgisine sahip olur. 4
3 Alanındaki bilimsel araştırmaları takip edip kullanabilecek ve meslektaşlarıyla iletişim kurabilecek düzeyde bir yabancı dil (Batı dili) bilgisine sahip olur. 4
4 Din-birey-toplum ilişkilerini doğru bir şekilde anlama ve anlamlandırma yeteneği kazanır. 4
5 Toplumun dinî sosyal hizmet, dinî danışmanlık ve rehberlik ihtiyacına yönelik farkındalık, mesleki bilgi ve beceri sahibi olur. 5
6 Edindiği bilgi ve becerileri eleştirel yaklaşımla değerlendirebilme, öğrenme ihtiyaçlarını belirleyebilme ve öğrenme süreçlerini programlama ve yönlendirebilme bilgi ve becerisine sahip olur. 5
7 Teoloji ve din bilimleri alanındaki kavramları, düşünceleri, problemleri tanımlayabilme, bilimsel yöntemlerle araştırabilme, verileri sınıflandırma, değerlendirme, yorumlama ve analiz ederek bilimsel sonuçlara ulaşabilme becerisine sahip olur. 5
8 Aktüel dinî meselelere günümüz insanını tatmin edecek düzeyde çözüm üretebilecek bilgi ve becerilere sahip olur. 4
9 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olur. 4
10 Çeşitli boyutlarıyla din olgusu ve dinî hayata ilişkin konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilmek; bilgi birikimini ve sorunların çözümüne ilişkin önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme yetisi kazanır. 4
11 Toplumumuzdaki mezhebî ve dinî farklılıklar karşısında birleştirici, uzlaştırıcı ve hoşgörü temelli bir tutuma sahip olur. 4
12 Günümüz dünyasında yaşanmakta olan dinler ve inanç sistemleri hakkında yeterli bilgi donanımına sahip olur. 4
13 İslam kültür ve medeniyeti hakkında diğer kültür ve medeniyetlerle mukayese edebilecek düzeyde bilgi birikimine sahip olur. 5
14 0
15 0
16 0
17 0
18 0
19 0
Yarıyıl İçi Çalışmaları Sayısı Katkı Payı
Ara Sınav 1 100
Kısa Sınav 0 0
Ödev 0 0
Devam 0 0
Uygulama 0 0
Labaratuvar 0 0
Proje 0 0
Atölye 0 0
Seminer 0 0
Arazi Çalışması 0 0
TOPLAM 100
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Finalin Başarıya Oranı 60
TOPLAM 100
AKTS kredilerinin belirlenmesinde öğrenci işyükü anketlerinden faydalanılmaktadır.
Etkinlik Sayısı Süresi Toplam
Ders Süresi (Sınav Haftaları Hariç) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 2 28
Ödevler 1 10 10
Sunum 0 0 0
Proje 0 0 0
Laboratuar Çalışması 0 0 0
Arazi ya da Alan Çalışması 0 0 0
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
İşyükü Saati (30) 30
Toplam İşyükü / Saat 86    
Dersin Akts Kredisi 2    
Ders Notu 1- Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006. 2- Akgündüz, Ahmet, İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi 3- Kazıcı, Ziya, Osmanlı Vakıf Medeniyeti, İstanbul 2003; Kazıcı, 4- Kazıcı, Ziya, İslami ve Sosyal Açıdan Vakıflar, İstanbul 1985 5- Sarıcık, Murat, Osmanlı İmparatorluğu?nda Nakibü?l-eşraflık Müessesesi, Ankara 2003. 6- TDV İslam Ansiklopedisi 7- MEB, İslam Ansiklopedisi
Diğer Kaynaklar 1- Kazıcı, Ziya; İslâm Medeniyeti ve Müesseseleri Tarihi, İstanbul 2006. 2- Akgündüz, Ahmet, İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi 3- Kazıcı, Ziya, Osmanlı Vakıf Medeniyeti, İstanbul 2003; Kazıcı, 4- Kazıcı, Ziya, İslami ve Sosyal Açıdan Vakıflar, İstanbul 1985 5- Sarıcık, Murat, Osmanlı İmparatorluğu?nda Nakibü?l-eşraflık Müessesesi, Ankara 2003. 6- TDV İslam Ansiklopedisi 7- MEB, İslam Ansiklopedisi
Materyal
Dökümanlar
Ödevler
Sınavlar Bir vize ve bir yarıyıl sonu sınavı
Materyal Diğer
Planlanmış Öğrenme Faaliyetleri ve Öğretim Yöntemleri
Konferanslar, Uygulamalı Dersler, Sunumlar, Seminerler, Projeler, Laboratuar Uygulamaları(gerekirse)