Ders Adı Klasik Fıkıh Metinleri (Arapça)
Ders Kodu ILA-562
Dersin Türü Zorunlu
Ders Biriminin Seviyesi Lisans
Yıl 3
Dönem 6.Yarıyıl
AKTS 2
Dersi Veren(ler) Adnan KOŞUM
Dersin Yardımcıları
Dersin Öğrenme Çıktıları İslam hukukuna ilişkin temel metinleri tanır Temel metinlerin konuları ele alış tarzını öğrenir Eserlerin kaleme alındığı dönemdeki Sosyal Şartlarla konuların bağlantısını kurabilme bilgi ve becerisini kazanır
Ders İşleme Biçimi Yüz Yüze
-
Dersin İçeriği Mezheplerin özellikleri ve kullandıkları metodlar, klasik İslam hukuku kitaplarından seçme metinler
Dersin Verildiği Diller Türkçe
Dersin Hedefleri Dersin program öğrenim çıktılarıyla ilişkisi konusunda belirlenen katkı düzeyinin gerçekleştirilmesi.
Dersin Amacı İslam hukukuna ilişkin klasik metinlerin tanıtılması ve her mezhep tarafından muteber kabul edilen eserlerden örnek metinler okunması suretiyle metinlere aşinalığın sağlanması
WorkPlacement
Hafta Konular  
1 Mezheplerin Özelliklerinin Kısaca Tanıtılması
  Ön Hazırlık: İslam Fıkıh Mezhepleri, Ali Bakkal, Rağbet yayınları, İstanbul 2007/ Dört Mezhep İmamı, Vecdi Akyüz, MÜİFV yayınları, İstanbul 1996.
2 Mezheplerin Temel Kaynaklarının Tanıtılması
  Ön Hazırlık: Hanefî Fıkıh Alimleri, Ahmet Özel, TDV yayınları.
3 Mukayeseli İslam Hukuk Literatürünün Tanıtılması
  Ön Hazırlık: Mukayeseli İslam Hukuk Düşüncesinin Temellendirilmesi, Ebu Zeyd ed-Debusî, Çev.Ferhat Koca, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2003
4 İslam Hukuk Metinlerinin Sistematiği ve Konuları Ele Alış Tarzlarının İncelenmesi
  Ön Hazırlık: İmam Şafiî ve Fıkıh Düşüncesinin Mezhepleşmesi, Bilal Aybakan, İz yayıncılık, İstanbul 2007 / Mezhep ve Sünnet: Hanefi Fıkıh Teorisinde Peygamber’in Otoritesi, Murteza Bedir, Fıkıh, Ensar Neşriyat, İstanbul 2004
5 el-İhtiyar Adlı Kitabın “Taharet/Temizlik” Bölümünün Okunması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: el-İhtiyar li Ta’lîli’l-Muhtar, el-Mevsılî, Abdullah B. Mahmud B. Mevdud, Çağrı Yayınları, İstanbul 1987
6 el-Hidaye Adlı Kitabın “Büyû/Alış-veriş” Bölümünün Okunması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: el-Hidaye, el-Merğınani, Abdülcelil, Beyrut 1990
7 Kasanî’nin Bedaiu’s-Sanai Kitabından “Şerikat/Şirketler” Bölümünün Okunması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: Kitabu Beda'i'i's- Sana'i fi Tertibi'ş- Şera'i, el- Kasani, Alaeddin Ebubekir b. Mes'ud Meliku'l- Ulema, Daru'l- Ma'rife, Beyrut 20004 . el-Merğınani, Abdülcelil, el-Hidaye, Beyrut 1990
8 Serahsî’nin Şerhu Siyeri’l-Kebir Kitabından “İdarecilere İtaatin Sınırı” başlıklı bölümün okutulması ve tahlili
  Ön Hazırlık: Şerhu’s-Siyeri’l-Kebir, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed b. Sehl, Câmiatü'd-Düveli'l-Arabiyye, Kahire 1971
9 Şâfii’nin el-Umm Adlı Eserinin “İkrah” Bölümünün Okutulması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: Kitabu'l-Umm, Muhammed b. İdris eş-Şafii, I-X, Daru Kuteybe, Beyrut 1996
10 Nevevî’nin Ravdatü’t-Talibin Kitabından “Münakahat/Evlilik” Bölümünün Okutulması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: Ravdatü't- Talibin ve Umdetu'l- Muftin, en- Nevevi, Muhyiddin Yahya, I-X, Daru'l- Fikr, Beyrut 1995
11 Şirbinî’nin Muğni’l-Muhtac Adlı Eserinin “Hudûd/ Hadler” Bölümünün Okunması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: el- Muğni'l –Muhtac ilâ Ma'rifeti Maâni Elfazı'l- Minhac, eş- Şirbini, Muhammed, Daru'l- Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1994
12 İbn Rüşd’ün Bidayetü’l-Müctehid Adlı Eserinin “Rada’ ” Bölümünün Okutulması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: Bidâyetü’l-Müctehid ve’n-Nihayetü’l-Muktesıd, İbn Rüşd, Ebu’l-Velid Muhammed, Kahraman Yayınları, İstanbul 1985
13 İbn Kudame’nin el-Muğni Adlı Eserinden “Kızgınlık Anında Boşama” Kısmının Okutulması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: İbn Kudame, Ebu Muhammed Abdullah, el- Muğni, I-XIV, Daru'l- Fikr, Beyrut 1997
14 İbn Hazm’ın el-Muhalla Adlı Eserinin “Kitabu’l-Kaza/Muhakeme Usûlü” Bölümünün Okutulması ve Tahlili
  Ön Hazırlık: el-Muhalla bi'l-Asar, İbn Hazm, Ebu Muhammed Ali B.Ahmed, I-XII, Daru'l-Fikr, Lübnan
No Bölüm Öğrenme Çıktısı Katkı Düzeyi
1 Toplumun din hizmeti ve din eğitimi ihtiyacına cevap verebilecek bilgi ve becerileri kazanır. 5
2 İslam dinini temel kaynaklarından araştırabilecek düzeyde Arapça bilgisine sahip olur. 3
3 Alanındaki bilimsel araştırmaları takip edip kullanabilecek ve meslektaşlarıyla iletişim kurabilecek düzeyde bir yabancı dil (Batı dili) bilgisine sahip olur. 4
4 Din-birey-toplum ilişkilerini doğru bir şekilde anlama ve anlamlandırma yeteneği kazanır. 4
5 Toplumun dinî sosyal hizmet, dinî danışmanlık ve rehberlik ihtiyacına yönelik farkındalık, mesleki bilgi ve beceri sahibi olur. 5
6 Edindiği bilgi ve becerileri eleştirel yaklaşımla değerlendirebilme, öğrenme ihtiyaçlarını belirleyebilme ve öğrenme süreçlerini programlama ve yönlendirebilme bilgi ve becerisine sahip olur. 4
7 Teoloji ve din bilimleri alanındaki kavramları, düşünceleri, problemleri tanımlayabilme, bilimsel yöntemlerle araştırabilme, verileri sınıflandırma, değerlendirme, yorumlama ve analiz ederek bilimsel sonuçlara ulaşabilme becerisine sahip olur. 5
8 Aktüel dinî meselelere günümüz insanını tatmin edecek düzeyde çözüm üretebilecek bilgi ve becerilere sahip olur. 5
9 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olur. 4
10 Çeşitli boyutlarıyla din olgusu ve dinî hayata ilişkin konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilmek; bilgi birikimini ve sorunların çözümüne ilişkin önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme yetisi kazanır. 5
11 Toplumumuzdaki mezhebî ve dinî farklılıklar karşısında birleştirici, uzlaştırıcı ve hoşgörü temelli bir tutuma sahip olur. 5
12 Günümüz dünyasında yaşanmakta olan dinler ve inanç sistemleri hakkında yeterli bilgi donanımına sahip olur. 5
13 İslam kültür ve medeniyeti hakkında diğer kültür ve medeniyetlerle mukayese edebilecek düzeyde bilgi birikimine sahip olur. 5
14 0
15 0
16 0
17 0
18 0
19 0
Yarıyıl İçi Çalışmaları Sayısı Katkı Payı
Ara Sınav 1 100
Kısa Sınav 0 0
Ödev 0 0
Devam 0 0
Uygulama 0 0
Labaratuvar 0 0
Proje 0 0
Atölye 0 0
Seminer 0 0
Arazi Çalışması 0 0
TOPLAM 100
Yıliçinin Başarıya Oranı 40
Finalin Başarıya Oranı 60
TOPLAM 100
AKTS kredilerinin belirlenmesinde öğrenci işyükü anketlerinden faydalanılmaktadır.
Etkinlik Sayısı Süresi Toplam
Ders Süresi (Sınav Haftaları Hariç) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 3 42
Ödevler 0 0 0
Sunum 0 0 0
Proje 0 0 0
Laboratuar Çalışması 0 0 0
Arazi ya da Alan Çalışması 0 0 0
Ara Sınavlar 1 2 2
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
İşyükü Saati (30) 30
Toplam İşyükü / Saat 74    
Dersin Akts Kredisi 2    
Ders Notu
Diğer Kaynaklar 1. Koca, Ferhat, İslam Hukuk Tarihinde Selefi Söylem/Hanbelî Mezhebi, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2002. 2. Furat, Ahmet Hamdi, Hanefi Mezhebinin Oluşumunda Kûfe Şehrinin Sosyo-kültürel Yapısının Etkisi, Kubbealtı, İstanbul 2007 3. Türcan, Talip, Devletin Egemenlik Unsuru ve Egemenlikten Kaynaklanan Yetkileri -İslâm ve Batı Hukuk Düşüncesi Bağlamında Bir İnceleme-, Ankara Okulu yayınları, Ankara 2001. 4. Aslan, Nasi, İslam Hukukunda Yargılama Etiği ve İlkeleri, İlahiyat Yayınları, 2005. 5. Yaman, Ahmet, İslam Aile Hukuku, MÜİFV yayınları, İstanbul 2008.
Materyal
Dökümanlar
Ödevler
Sınavlar
Materyal Diğer
Planlanmış Öğrenme Faaliyetleri ve Öğretim Yöntemleri
Konferanslar, Uygulamalı Dersler, Sunumlar, Seminerler, Projeler, Laboratuar Uygulamaları(gerekirse)